خبرکو؟ اخبار روز ایران و جهان
آرتروز زانو یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی است که بهویژه در سنین میانسالی و سالمندی بروز میکند. این بیماری به مرور باعث تخریب غضروف مفصل زانو شده و درد، التهاب، خشکی مفصل و محدودیت حرکتی را به دنبال دارد. در بسیاری از موارد، بیماران به دنبال راهی برای کنترل درد هستند که بدون نیاز به جراحی، کیفیت زندگیشان را بهبود بخشد. یکی از مؤثرترین و کمتهاجمیترین روشهای درمانی در سالهای اخیر، تزریق ژل هیالورونیک اسید به داخل مفصل زانو است.
در این مقاله، به بررسی کامل این روش درمانی، مزایا، روند اجرا، نکات مهم پس از تزریق و شرایطی که بیماران برای انجام این درمان باید داشته باشند میپردازیم.
هیالورونیک اسید چیست و چرا برای زانو مفید است؟
هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid) مادهای طبیعی است که در مایع مفصلی زانو و سایر مفاصل بدن یافت میشود. این ماده باعث روان شدن حرکت مفصل، جذب ضربههای وارده و محافظت از غضروف میشود. با افزایش سن یا در اثر بیماری آرتروز، میزان این ماده در مفصل کاهش مییابد و همین عامل موجب خشکی، درد و تخریب بیشتر مفصل میشود.
تزریق مستقیم هیالورونیک اسید به مفصل زانو، نوعی جایگزینی یا تکمیل مایع مفصلی طبیعی محسوب میشود. این کار باعث کاهش اصطکاک استخوانها، افزایش روانی مفصل و در نهایت کاهش درد و بهبود عملکرد حرکتی میشود.
مزایای تزریق ژل به مفصل زانو
تزریق ژل هیالورونیک به زانو نسبت به بسیاری از روشهای درمانی دیگر دارای مزایای قابل توجهی است، از جمله:
1. کاهش مؤثر درد
هیالورونیک اسید با بهبود روانی مفصل و کاهش التهاب، میتواند بهطور چشمگیری درد بیماران مبتلا به آرتروز را کاهش دهد.
2. بهبود عملکرد حرکتی
بیمارانی که پیش از تزریق در حرکت دادن زانو یا راه رفتن دچار محدودیت بودند، پس از تزریق معمولاً بهبود عملکرد را تجربه میکنند.
3. پیشگیری یا به تأخیر انداختن جراحی
در بسیاری از موارد، تزریق ژل به زانو میتواند جراحی تعویض مفصل را به تعویق اندازد یا حتی نیاز به آن را کاهش دهد.
4. فرآیند کمتهاجمی و بدون بیهوشی
تزریق ژل در شرایط سرپایی، بدون نیاز به بیهوشی یا بستری، در مطب پزشک انجام میشود.
5. ایمنی بالا و عوارض جانبی محدود
در مقایسه با داروهای خوراکی یا تزریق کورتون، این روش عوارض بسیار کمتری دارد و برای بسیاری از بیماران قابل استفاده است.
روند انجام تزریق ژل به زانو چگونه است؟
فرآیند تزریق ژل معمولاً توسط پزشک متخصص طب فیزیکی، ارتوپدی یا روماتولوژی انجام میشود و شامل مراحل زیر است:
- بررسی وضعیت مفصل: قبل از تزریق، پزشک با استفاده از معاینه بالینی یا تصویربرداری (مانند MRI یا سونوگرافی) وضعیت مفصل را ارزیابی میکند.
- ضدعفونی محل تزریق: پوست اطراف مفصل کاملاً استریل میشود تا احتمال عفونت به حداقل برسد.
- تزریق ژل با هدایت دقیق: در برخی موارد، از سونوگرافی برای هدایت دقیق سوزن استفاده میشود تا ژل مستقیماً به داخل فضای مفصل تزریق شود.
- استراحت کوتاهمدت: پس از تزریق، معمولاً بیمار باید چند ساعت تا چند روز استراحت نسبی داشته باشد.
عوارض احتمالی تزریق ژل به زانو
این روش به طور کلی بیخطر و کمعارضه است، اما مانند هر روش پزشکی، ممکن است برخی واکنشها ایجاد شود که اغلب موقتی و خفیف هستند:
- درد خفیف در محل تزریق
- تورم یا کبودی جزئی
- احساس گرما یا خشکی در زانو
در صورتی که علائم غیر عادی مانند تورم شدید، تب یا قرمزی زیاد بروز کند، باید فوراً به پزشک مراجعه شود.
چه افرادی میتوانند از تزریق ژل بهرهمند شوند؟
تزریق ژل هیالورونیک برای افراد زیر توصیه میشود:
- بیماران مبتلا به آرتروز خفیف تا متوسط زانو
- کسانی که از درمانهای دیگر مانند فیزیوتراپی یا داروهای خوراکی نتیجه نگرفتهاند
- افرادی که نمیخواهند یا نمیتوانند تحت جراحی تعویض مفصل قرار بگیرند
- کسانی که بهدنبال راهکاری سریعتر و کمتهاجمی برای کنترل درد زانو هستند
مراقبتهای بعد از تزریق ژل
پس از انجام تزریق، رعایت موارد زیر توصیه میشود:
- خودداری از ایستادن طولانی یا ورزشهای سنگین تا 48 ساعت
- استفاده از یخ در صورت بروز درد یا تورم
- استفاده منظم از داروهای تجویز شده توسط پزشک
- پیگیری جلسات فیزیوتراپی در صورت نیاز
آیا این روش درمان قطعی آرتروز است؟
تزریق ژل درمان قطعی آرتروز محسوب نمیشود، اما میتواند بهعنوان بخشی از یک برنامه درمانی کامل، در کاهش علائم و تأخیر در پیشرفت بیماری بسیار مؤثر باشد. در برخی بیماران، اثرات مثبت تزریق تا ۶ ماه یا بیشتر باقی میماند.
جمعبندی
تزریق ژل هیالورونیک اسید به زانو یکی از نوینترین و مؤثرترین روشهای درمانی برای کاهش درد آرتروز، بهبود عملکرد حرکتی و به تأخیر انداختن جراحی تعویض مفصل است. این روش با عوارض محدود، انجام سرپایی و نتایج قابل توجه، گزینهای مناسب برای بسیاری از بیماران محسوب میشود.
برگرفته از سایت دکتر پگاه یاوری:
https://drpyavari.com/injection-of-gel-into-the-knee-for-arthritis
